VVE programma’s nuttig voor kinderen?

In Nederland zijn er verschillende vormen van opvang/educatie voor peuters voordat ze naar de kleuterklas mogen op hun vierde. Kinderen gaan naar de crèche, speelzaal, gastouder, blijven thuis of gaan naar een combinatie hiervan. Soms gaat het puur om opvang, het bezighouden van de kinderen terwijl hun ouders werken, maar steeds vaker wordt er gewerkt met concrete programma’s om de ontwikkeling van kinderen te stimuleren. Inmiddels maken 44.000 kinderen jaarlijks gebruik van deze programma’s, VVE (voor- en vroegschoolse educatie). Er wordt dus heel veel geld geïnvesteerd om kinderen een betere start te geven als ze naar de basisschool gaan. Dat klinkt heel mooi natuurlijk, maar vervolgens lees je in onderzoeken dat deze kinderen helemaal niet een betere start hebben dan kinderen die geen VVE programma gevolgd hebben. Wat is er dan aan de hand?

Het gaat er niet om dat speelzalen of crèches niet goed zouden zijn voor een kind. Er is een duidelijk verschil te merken tussen kinderen die niet naar de speelzaal of crèche zijn geweest en kinderen die hier wel zijn geweest. De kinderen die wel naar de speelzaal of crèche gaan, zijn over het algemeen beter voorbereid voor de start in de kleuterklas. Ze hebben zich sociaal-emotioneel beter ontwikkeld, zijn motorisch sterker en zijn verder met schoolse vaardigheden als tellen. Het extra geld wat de overheid uittrekt voor speelzalen en crèches is bedoeld om deze ontwikkelingen extra te stimuleren voor die kinderen die vanuit een achterstand beginnen. Hier zijn de VVE programma’s specifiek op gericht. Maar juist deze programma’s lijken geen verschil te maken met de gewone speelzaal/crèche. VVE programma’s worden voornamelijk bij speelzalen ingezet. Juist bij de speelzaal komen meestal kinderen om zich voor te bereiden op de kleuterklas zodat ze niet met een achterstand beginnen. Terwijl bij een crèche kinderen komen omdat hun beide ouders werken en ze opvang nodig hebben. Je ziet hierdoor in veel steden een tweedeling tussen kinderen op de speelzaal en de crèche, waarbij de kinderen op de speelzaal uit gezinnen komen die bijvoorbeeld thuis geen Nederlands praten en meer armoede hebben terwijl de kinderen op crèche vaker uit autochtone gezinnen komen en waarbij beide ouders werken. De kinderen op de speelzaal hebben meestal dus ook extra aandacht nodig en een programma die hun ontwikkeling extra stimuleert zou super zijn, maar VVE lijkt niet te werken bij deze kinderen. Heel vreemd is dit echter niet. Zo blijkt uit onderzoeken dat VVE goed werkt als kinderen er meer dan 40uur per week gebruik van maken. Dat is in de VS heel gebruikelijk en hier zijn dan ook grote successen geboekt, maar in Nederland gaan kinderen hooguit 12 uur per week naar een VVE speelzaal. Dat is veel te weinig om effectief te kunnen zijn.

Waarom wordt er dan nog zoveel geld uitgetrokken voor VVE programma’s? Het lijkt wel alsof de overheid niet wil toegeven dat iets waar ze zoveel hoop in hadden geen effect blijkt te hebben. Wellicht is het ook lastig om iets wat heel nobel zou moeten zijn, het extra ondersteunen van die kinderen die anders met een achterstand in de kleuterklas zouden beginnen, weer af te schaffen en toe te moeten geven dat het niet heeft gewerkt. En toch hoeft het niet zo dramatisch te zijn. Kinderen naar een voorschoolse instelling brengen, is wel degelijk effectief. Doorbreek de grote scheiding tussen speelzaal en crèche waarbij bij de een vaak kinderen komen met een achterstand en bij de ander kinderen met twee werkende ouders. Maak de speelzalen een onderdeel van de crèches waarbij er geen scheiding is tussen de kinderen. Zorg ervoor dat deze instellingen voor alle kinderen bereikbaar zijn op dezelfde manier als dat de basisschool toegankelijk is voor elk kind. Laat de voorschoolse instellingen samenwerken met de basisscholen zodat er een doorlopende leerlijn is van jongs af aan.

Ik ben benieuwd of de regering een keer echt grondige stappen durft te nemen om de ongelijkheid waarmee kinderen al starten op de basisschool weg te nemen. Daar is moed voor nodig, moed om toe te geven dat hoe het nu gaat niet werkt en dat het roer om moet. Maar daar is de regering toch voor? Om moedige beslissingen te nemen om ongelijkheid weg te nemen!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *